Cách chơi Harmonies: phần bắt buộc, phần tùy chọn và lượt mẫu trong sách luật
Cách chơi Harmonies gói gọn trong một ý: mỗi lượt bạn bắt buộc lấy đúng 3 token (quân tròn nhiều màu để dựng cảnh quan) từ một ô bảng trung tâm và đặt hết lên bảng cá nhân. Lấy lá và đặt khối động vật là phần tùy chọn, chen vào lúc nào trong lượt cũng được.
Khi đọc sách luật Harmonies lần đầu, chỗ dễ rối là việc nào phải làm, việc nào làm thêm và làm theo thứ tự nào. Bài này đi qua phần chuẩn bị và trình tự một lượt, rồi đi lại lượt mẫu của Pauline in sẵn trong sách luật hộp gốc, sau đó tới mấy câu luật hay bị đọc lướt và cách tính điểm. Các module của bản mở rộng Crescendo không nằm trong bài.
Chuẩn bị ván Harmonies đầu tiên
- Đặt bảng trung tâm, lật mặt dành cho 2–4 người. Chơi một mình thì dùng mặt Solo (xem phần câu hỏi cuối bài).
- Đổ hết 120 token vào túi vải, rồi rút ngẫu nhiên 3 token cho mỗi ô trong 5 ô của bảng trung tâm.
- Xáo lá động vật, lật 5 lá cạnh bảng trung tâm, phần còn lại làm chồng rút. Khối động vật để giữa bàn cho mọi người cùng lấy.
- Mỗi người lấy một bảng cá nhân và một thẻ nhắc luật. Cả bàn chơi cùng một mặt bảng; sách luật khuyên mấy ván đầu dùng mặt A.
- Lá Linh hồn thiên nhiên (Nature's Spirit) cất lại trong hộp. Sách luật khuyên chơi vài ván rồi mới thêm phần này.
- Người đi đầu, theo sách luật, là người gần đây nhất được ngắm một phong cảnh thật đẹp. Xoay mũi tên trên bảng trung tâm về phía người đó.
Một lượt Harmonies: phần bắt buộc và phần tùy chọn
Sách luật chia lượt thành ba hành động, và chỉ một trong số đó là bắt buộc:
- Bắt buộc, đúng một lần: lấy và đặt token. Chọn một ô trên bảng trung tâm, lấy cả 3 token ở ô đó, rồi đặt hết 3 token lên bảng cá nhân.
- Tùy chọn, tối đa một lần: lấy 1 lá động vật trong 5 lá đang lật, đặt phía trên bảng cá nhân, rồi lấy đủ khối động vật để phủ từng ô trên lá. Phía trên bảng chỉ giữ tối đa 4 lá cùng lúc.
- Tùy chọn, bao nhiêu lần cũng được: chuyển 1 khối động vật từ lá xuống bảng cá nhân, khi trên bảng đã có đúng mẫu môi trường sống mà con vật cần.
Ba việc này làm theo thứ tự bạn chọn. Hai việc tùy chọn còn được chen vào giữa lúc đặt token: đặt xong token thứ nhất, bạn có thể đặt khối động vật rồi mới đặt token thứ hai. Hết lượt, rút 3 token trong túi bù vào ô vừa trống trên bảng trung tâm, lật thêm lá cho hàng động vật đủ 5 lá, rồi chuyển lượt theo chiều kim đồng hồ.
Lượt mẫu trong sách luật Harmonies: lượt của Pauline
Trang 6 sách luật có một lượt mẫu với người chơi tên Pauline. Đi lại đúng ví dụ này là cách nhanh nhất để thấy việc đặt khối động vật chen vào giữa ba lần đặt token ra sao. Lúc bắt đầu, phía trên bảng cá nhân của Pauline có lá cáo Fennec và lá chuột chù, trên lá vẫn còn khối động vật chờ đặt xuống.
- Lấy token. Pauline chọn một ô trên bảng trung tâm có 2 token xám và 1 token đỏ, lấy cả 3.
- Đặt token thứ nhất (trong hình là một token xám), đặt ngay một con cáo. Token này cho phép cô đặt một con cáo Fennec: lấy khối nằm thấp nhất trên lá cáo, đặt xuống bảng, trong khi hai token kia vẫn chưa đặt.
- Đặt token thứ hai (token xám còn lại), thêm hai con cáo. Token này giúp cô đặt thêm 2 con cáo Fennec. Lá cáo Fennec đã hết khối, nên được chuyển sang cạnh bảng cá nhân và từ đó không còn tính vào giới hạn 4 lá.
- Đặt token cuối của lượt, token đỏ. Token này giúp cô đặt một con chuột chù từ lá chuột chù.
- Con cáo đặt trước vẫn ở nguyên chỗ. Sách luật nói rõ việc đặt token và con chuột chù không buộc phải nhấc con cáo Fennec ra, vì con cáo đã được đặt trước khi token sau được thêm vào.
Ví dụ dừng ở đó và không nhắc tới việc lấy lá mới. Theo luật chung, sau bước 5 Pauline vẫn phải dọn cuối lượt: rút 3 token bù ô trống, lật lá cho hàng đủ 5 lá rồi chuyển lượt. Hình dạng mẫu trên lá cáo và lá chuột chù được vẽ ở trang 6–7; khi đọc theo, mở trang đó để nhìn đúng chỗ từng token.
Khi tới lượt bạn: thứ tự kiểm nhanh
Đây là danh sách kiểm, không phải một ván cụ thể. Mỗi dòng gắn với câu luật cần nhớ ở thời điểm đó.
- Nhìn hàng lá động vật trước. Muốn lấy lá mới thì lấy ngay đầu lượt cũng được: biết con vật cần mẫu gì rồi mới chọn ô token sẽ dễ hơn.
- Chọn một ô, lấy cả 3 token. Không lấy lẻ từ hai ô khác nhau.
- Đặt từng token theo luật đặt. Token luôn đặt được vào ô trống. Token cũng được đặt chồng lên 1 hoặc 2 token có sẵn, nhưng chỉ để tạo cây, nhà hoặc núi theo hình trong sách luật; ngoài ba kiểu đó thì không được chồng. Không nhét token xuống dưới token đã đặt, và không đặt lên ô đã có khối động vật.
- Kiểm mẫu sau mỗi token. Mẫu xoay theo hướng nào cũng được, nhưng chiều cao của cây và núi phải đúng y như trên lá, và token nhận khối phải đang trống. Khớp thì lấy khối thấp nhất trên lá đặt xuống.
- Đủ 3 token trên bảng rồi mới dọn cuối lượt.
Những câu luật Harmonies dễ đọc lướt
Khối động vật đã đặt là giữ nguyên. Như bước 5 trong lượt của Pauline, khối giữ nguyên kể cả khi mẫu ban đầu không còn trên bảng, chẳng hạn khi một token đỏ được đặt lên token xám.
Một token phục vụ được nhiều con vật. Cùng một token có thể là một phần của nhiều môi trường sống, nhưng mỗi ô trên bảng chỉ chứa tối đa một khối động vật.
Lá chưa xong vẫn có điểm. Cuối ván, mỗi lá tính số điểm ghi ở ô cao nhất không còn khối. Lá còn nguyên khối được 0 điểm, nhưng không bị trừ điểm.
Nhà nào cũng là nhà. Nhà là token đỏ đặt trên một token nâu, xám hoặc đỏ. Khi xét mẫu động vật, token bên dưới là màu nào trong ba màu đó cũng được tính là nhà.
Ván đầu nên chọn lá khác màu. Sách luật khuyên mấy ván đầu tránh giữ cùng lúc nhiều lá có khối đặt trên cùng một màu token. Sọc màu ở cạnh lá nhắc màu đó.
Ván Harmonies kết thúc khi nào và tính điểm ra sao
Ván dừng khi xảy ra một trong hai điều: cần bù token cho bảng trung tâm mà túi đã hết, hoặc cuối lượt của ai đó, bảng cá nhân của họ có từ 2 ô trống trở xuống. Khi đó chơi nốt vòng để mọi người có số lượt bằng nhau, rồi tính điểm. Hòa điểm thì người đặt được nhiều khối động vật hơn thắng; vẫn hòa thì cùng thắng.
- Cây: 1 token xanh lá đặt trên 0, 1 hoặc 2 token nâu, tức cây cao 1, 2 hoặc 3 tầng, được lần lượt 1, 3 và 7 điểm.
- Núi: chồng 1, 2 hoặc 3 token xám, được lần lượt 1, 3 và 7 điểm. Núi không nằm cạnh một núi khác được 0 điểm.
- Cánh đồng: mỗi nhóm từ 2 token vàng liền nhau trở lên được 5 điểm. Nhóm 4 token vẫn chỉ tính một cánh đồng, nên chia thành nhóm nhỏ tách nhau sẽ có lợi hơn.
- Nhà: 5 điểm nếu các ô xung quanh có ít nhất 3 màu khác nhau (chỉ xét token trên cùng của mỗi ô), không thì 0 điểm.
- Nước, bảng mặt A (sông): chỉ tính con sông dài nhất, đếm token theo đường ngắn nhất giữa hai đầu. Sông 1 token được 0 điểm; 2 token 2 điểm; 3 token 5; 4 token 8; 5 token 11; 6 token 15. Từ token thứ 7, mỗi token thêm 4 điểm.
- Nước, bảng mặt B (đảo): không tính sông mà tính đảo. Mỗi ô hoặc nhóm ô bị các token xanh dương ngăn cách với phần còn lại là một đảo, mỗi đảo 5 điểm. Không dùng token xanh dương để chia gì thì bảng vẫn tính ít nhất 1 đảo, tức 5 điểm; chia được bảng thành hai vùng tách nhau là 2 đảo, 10 điểm. Ví dụ trong sách luật: Johan tạo được 4 đảo, được 20 điểm.
- Động vật: tính theo ô cao nhất không còn khối trên từng lá, như phần trên.
Ví dụ tính điểm cuối ván trong sách luật: Pauline có 53 điểm cảnh quan (trong đó con sông 7 token được 19 điểm, đúng bằng 15 + 4) và 63 điểm động vật, tổng 116 điểm.
Câu hỏi thường gặp về cách chơi Harmonies
Có được lấy token từ hai ô khác nhau trên bảng trung tâm không?
Không. Mỗi lượt bạn lấy cả 3 token của đúng một ô, rồi phải đặt hết 3 token lên bảng cá nhân.
Mỗi lượt có bắt buộc lấy lá động vật không?
Không. Lấy lá là việc tùy chọn, tối đa một lá mỗi lượt và giữ tối đa 4 lá chưa xong phía trên bảng. Trong lượt, chỉ việc lấy và đặt token là bắt buộc.
Harmonies chơi một mình được không?
Được. Dùng mặt Solo của bảng trung tâm (chỉ có 3 ô) và lật 3 lá động vật. Cuối mỗi lượt, bỏ 6 token còn lại vào hộp rồi bù mới cả 3 ô. Lượt nào không lấy lá, bạn được bỏ 1 lá trong hàng và lật lá mới thay vào. Mục tiêu là đạt càng nhiều biểu tượng mặt trời càng tốt theo bảng điểm solo.
Ván đầu có nên dùng lá Linh hồn thiên nhiên không?
Sách luật khuyên chơi vài ván rồi mới thêm. Khi dùng, mỗi người nhận 2 lá úp, ở lượt đầu xem cả hai rồi giữ 1 lá; lá này tính vào giới hạn 4 lá cho tới khi đặt được khối của nó.
Hộp Harmonies ở Board Game VN là bản của Libellud, chơi 1–4 người, mỗi ván khoảng 30–45 phút, từ 10 tuổi (theo trang sản phẩm Harmonies). Khi giải thích cho nhóm mới, có thể đọc lượt của Pauline trong lúc cả bàn nhìn hình ở trang 6, rồi mới chia lượt thật; phần tính điểm thì mở sách luật lúc cuối ván.
Bạn muốn xem ảnh linh kiện trước khi chọn thì có ở trang Harmonies trên Board Game VN.
Nguồn luật: Harmonies Game Rules (tiếng Anh, PDF), Libellud 2024, tác giả Johan Benvenuto.